|
|
|
Home > CHINY - POLSKA
|
| Stosunki midzy Chinami a Polsk |
|
|
| 2001/03/31 |
|
|
1. Przegld obustronnych stosunk帙w politycznych
Polska uznaa Chińsk Republik Ludow 5 padziernika 1949 r. W dniu 7 padziernika oba państwa nawizay stosunki dyplomatyczne w randze ambasadora. W latach 50-tych kontakty Chin z Polsk znajdoway na paszczynie wszechstronnego rozwoju. Oba państwa wzajemnie si popieray i cile ze sob wsp帙pracoway. Polsk odwiedzio w帙wczas wielu wysokiej rangi przyw帙dc帙w Chin, midzy innymi Zhou Enlai, Chu De, Peng Dehuai, He Long. Dwukrotna wizyta Premiera Zhou, a zwaszcza wizyta po incydencie z Padziernika 1956 r. pogbia wzajemne zrozumienie i przyjań midzy państwami i narodami obu kraj帙w. Wizyty w Chinach skadali r帙wnie przyw帙dcy Polski B. Bierut, E. Ochab, J. Cyrankiewicz. Chiny popieray Polsk w inicjatywie stworzenia strefy bezatomowej, natomiast Polska uznaa protest Chin w stosunku do agresji Stan帙w Zjednoczonych i popieraa udzielenie pomocy Korei P帙nocnej. W końcu lat 50-tych stosunki midzy Chinami a Zwiazkiem Radzieckim ulegy pogorszeniu, co wpyno te na stosunki midzy Chinami a Polsk. Kontakty na wyszym szczeblu pomidzy obu państwami stopniowo ustaway. Polska nadal jednak sprzeciwiaa si istnieniu "dw帙ch państw chińskich" i bya za przywr帙ceniu legalnego miejsca Chin w ONZ, natomiast Chiny przywizay du wag do walki Polski o ochron suwerennoci i popieray jej sprzeciw co do zmiany granicy na Odrze i Nysie. Z pocztkiem lat 70-tych stosunki Chińsko-Polskie uelastyczniy si. W roku 1971 Polska uroczycie uczcia 20-t rocznic powstania Chińsko-Polskiego Towarzystwa Okrtowego Sp帙ki Akcyjnej, a minister transportu gospodarki morskiej Polski i minister komunikacji Chin wymienili wizyty. Fakt ten by pocztkiem przywr帙cenia kontakt帙w na szczeblu ministrialnym pomidzy obu państwami.
Na pocztku lat 80-tych, w Polsce powstaa NSZZ "Solidarno". Sytuacja wewntrzna bya niespokojna. Chiny utrzymyway stanowisko, e sprawa polska powinna by rozwizana w spos帙b pokojowy przez nar帙d Polski zgodnie z racj stanu, stanowczo sprzeciwiajc si ingerencji z zewntrz. Po roku 1981 Chiny trzykrotnie dostarczyy do Polski wieprzowin w ramach dugotrwaego bezodsetkowego kredytu, oraz inne towary w ramach kredytu niskooprocentowego. Oba kraje wyraziy dobr wol urzeczywistnienia poprawy wzajemnych stosunk帙w. Od 1983 roku relacje Chińsko-Polskie wkroczyy w etap normalizacji. Wicepremierzy obu państw wymienili wizyty. Ministrowie spraw zagranicznych obu kraj帙w spotkali si na sesji ONZ w Nowym Yorku, gdzie mieli moliwo wymiany pogld帙w nt. stosunk帙w bilateralnych i spraw midzynarodowych. Zawizaa si i rozwijaa obustronna wsp帙praca w dziedzinach ekonomicznej, naukowo-technicznej, handlowej, kulturalno-owiatowej itp. Jesieni 1986 r. Pierwszy Sekretarz KC PZPR, przewodniczcy Rady Państwa gen. W. Jaruzelski zoy wizyt robocz w Chinach. Natomiast w roku 1987 penicy obowizki sekretarza generalnego KC KPCh, premier Rady Państwowej Zhao Ziyang przyjecha z oficjaln i przyjazn wizyt do Polski. Latem 1988 r. premier Polski Z. Messner odwiedzi Chiny. W roku 1989 w Polsce nastpia gwatowna zmiana. Partie wywodzce si z Solidarnoci" znalazy si u wadzy, a polityka wewntrzna i zagraniczna zmieniy kurs. Chiny pozytywnie odnosiy si do suwerennoci Polski i wyboru przez nar帙d polski nowej drogi rozwoju. Obstaway za przekroczeniem r帙nic ustrojowych państw, ideologii i dr帙g rozwoju, wobec czego utrzymay i rozwijay stosunki midzypaństwowe na bazie 5 zasad pokojowego wsp帙istnienia. W roku 1991 ministrowie spraw zagranicznych obu kraj帙w, Qian Qichen i K. Skubiszewski wymienili wizyty, kt帙re umocniy wzajemne zrozumienie si oraz w duym stopniu przyczyniy si do normalizacji stosunk帙w obu państw. W roku 1993 wicepremierzy Zou Jiahua i H. Goryszewski wymienili wizyty, kt帙re w końcowym efekcie zaowocoway podpisaniem nowego porozumienia o stosunkach gospodarczo-handlowych. We wrzeniu 1994 r. premier Polski W. Pawlak zoy wizyt w Chinach, co zawocowao podpisaniem 9 porozumień i list帙w intencyjnych o obustronnej wsp帙pracy. Od tego czasu kolejne wizyty w Polsce zoyli wiceprzewodniczce Og帙lnochińskiego Zgromadzenia Przedstawicieli Ludowych Chen Muhua i Bu He, przewodniczcy Chińskiej Ludowej Konsultatywnej Konferencji Politycznej Li Ruihuan, wiceprzewodniczce Ye Xuanping i Yang Rudai, wicepremier Li Lanqing, szefowie Sztabu Generalnego Chińskiej Armii Ludowo-Wyzwoleńczej Chi Haotian i Zhang Wannian. Natomiast z Polskich polityk帙w Chiny odwiedziy nastpujce osoby: marszaek Sejmu RP J. Oleksy, marszaek Senatu A. Stelmachowski i A. Strudzik, wicepremier i minister finans帙w G. Koodko, szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego T. Wilecki i H. Szumski. Spotkania te przyczyniy si do dalszego rozszerzenia obszar帙w wsp帙pracy obu kraj帙w. W roku 1997 prezydent RP Pan Aleksander Kwaniewski zoy wizyt w Chinach. Bya to po 38 latach pierwsza oficjalna wizyta szefa Państwa Polskiego w Chinach. Przyw帙dcy obu państw podpisali Wsp帙lny Komunikat Chińskiej Republiki Ludowej i Rzeczypospolitej Polskiej". W czerwcu 2000 r. wiceprzewodniczcy Og帙lnochińskiego Zgromadzenia Przedstawicieli Ludowych Bu He ponownie przebywa w Polsce. Z kolei w grudniu tego roku minister spraw zagranicznych Pan Tang Jiaxuan zoy oficjaln wizyt w Polsce. W marcu 2001 r. minister spraw zagranicznych RP W. Bartoszewski wyjecha z oficjaln wizyt do Chin.
2. Dwustronne stosunki gospodarczo-handlowe i wsp帙praca ekonomiczna.
W latach 1950-1990 wymiana handlowa pomidzy Chinami a Polsk prowadzona bya metod clearingow. W roku 1986 warto chińsko-polskich obrot帙w handlowych wyniosa 1 mld USD i stanowia najwysz warto w historii. W roku 1990 obie strony zmieniy clearing na rozliczenie wolnodewizowe, wobec czego nastpi znaczny spadek obrot帙w handlowych, dla por帙wnania w roku 1990 obr帙t handlowy uksztatowa si na poziomie 322 mln USD, ale ju w roku 1991 wynios zaledwie 144 mln USD. Dziki staraniom podejmowanym przez obie strony obroty handlowe w roku 1992 ponownie wzrosy. W 1996 r. wyniosy one 620 mln USD, w 1997 r. 705 mln USD, w 1998 r. 815 mln USD, w 1999 r. 860 mln USD, w 2000 r. 960 mln USD. Saldo strony chińskiej wynosi 760 mln USD. Do końca 1999 r. og帙lna suma chińskich inwestycji w Polsce wynosia okoo 45 mln USD, dziki czemu Chiny znalazy si na 26 miejscu wr帙d kraj帙w inwestujcych w Polsce. Suma uzgodnionych inwestycji Polski w Chinach wynosi 39.21 mln USD, a kwota inwestycji realnej-35.04 mln USD. Polska prowadzi inwestycje w Chinach w 69 dyscyplinach i znajduje si na 42 miejscu wr帙d kraj帙w inwestujcych w Chinach, a realna suma jej inwestycji jest w czo帙wce kraj帙w Europy Wschodniej.
W roku 1984, czonek Rady Państwowej, minister gospodarczo- handlowy z zagranic Pani Chen Muhua zoya wizyt w Polsce. Oba kraje podpisay umow o wsp帙pracy gospodarczo-technicznej na okres 10 lat i zdecydoway o powoaniu do ycia Chińsko-Polskiej Midzyrzdowej Komisji Wsp帙pracy Gospodarczej, Handlowej i Naukowo-Technicznej. W pierwszej poowie 1985 r. wicepremier Polski J. Obodowski i wicepremier Chin Li Peng wymienili wizyty, co zaowocowao podpisaniem dugofalowego porozumienia handlowego midzy Chinami a Polsk. Z kolei w maju 1988 r. podczas pobytu czonka Biura Politycznego PZPR, prezesa Rady Państwa Z. Messnera w Chinach, zosta podpisany program dugookresowej wsp帙pracy gospodarczej, naukowo-technicznej oraz umowy: o wzajemnym zachcaniu i ochronie inwestycji, o unikaniu podw帙jnego opodatkowania, o uprzedzeniu unikania pacenia podatku. W listopadzie 2000 r. w Pekinie odbya si IX Sesja Chińsko-Polskiej Wsp帙lnej Komisji Mieszanej.
3. Obustronne kontakty i wsp帙praca w dziedzinie kulturalnej, naukowo-technicznej i owiatowej.
Niedugo po nawizaniu stosunk帙w dyplomatycznych midzy Chinami a Polsk rozpocza si wymiana student帙w. W marcu 1950 r. podpisano umow o wymianie informacji midzy Chinami a Polsk. W kwietniu 1951 r. oba kraje zawary porozumienie o wsp帙pracy kulturalnej. Bya to pierwsza tego rodzaju umowa podpisana midzy Chinami a krajem Europy Wschodniej. Kadego roku obie strony w spos帙b rotacyjny wysay delegacje kulturalne do kraju drugiej strony w celu om帙wienia i podpisania rocznego planu realizowanego wedug wspomnianej umowy kulturalnej. Od roku 1959 taki plan podpisywany by co dwa lata. W nastpnych latach podpisano porozumienia, umowy i protokoy o wsp帙pracy w dziedzinach nauki, religii, radia, filmu, zdrowia itd.
W latach 80-tych po normalizacji stosunk帙w midzy Chinami a Polsk, wsp帙praca tych kraj帙w w dziedzinie kulturalnej i owiatowej zostaa wznowiona. Nieustannie odbyway si wizytacje os帙b z krgu kultury i sztuki. Obie strony ponownie uruchomiy mechanizm wzajemnej wymiany student帙w stacjonarnych i stayst帙w. W roku 1997, premier Polski W. Cimoszewicz przyj delegacj chińsk, na czele kt帙rej sta szef Państwowej Komisji Owiaty Zhu Kaixuan.
W roku 1954 Chiny i Polska podpisay w Warszawie porozumienie o wzajemnej wsp帙pracy technicznej i naukowo-technicznej. Na mocy tego porozumienia powstaa Chińsko-Polska Wsp帙lna Komisja Wsp帙pracy Naukowo-Technicznej. Ta komisja obraduje co roku i ustala dyscypliny wsp帙pracy obustronnej. Od tego czasu wsp帙praca naukowo-techniczna pomidzy Chinami a Polsk miaa ju prawn podstaw porozumień rzdowych i wesza na drog systemu. Dziki porozumieniu o wsp帙pracy naukowo-technicznej midzy rzdami Chin i Polski, wiele pracowni naukowo-badawczych i przedsibiorstw stworzyo stosunki wsp帙pracy bezporedniej. Wsp帙praca jest stabilna i dotyczy wielu paszszczyzn i wielu bran. Wsp帙praca urzdnik帙w i mas ludowych jest bardzo oywiona. Do chwili obecnej Chińsko-Polska Wsp帙lna Komisja Naukowo-Techniczna odbya 29 sesji.
|
|
|
| Suggest To A Friend |
Print |
|
|
|
|
|
|
|
|
